Romeinse topstukken duiken op in eerste 300 van 16.000 archeologiedozen
In het archeologisch depot van de provincie Gelderland zijn de eerste honderden dozen geopend van een enorme collectie vondsten die de afgelopen zeventig jaar is verzameld. De inhoud blijkt verrassend rijk: tussen de objecten zitten onder meer een bijna gave drinkbeker met gezicht, luxe Romeins servies en een zeldzaam beeldje in de vorm van een mannelijk geslachtsdeel. Dit meldt de provincie Gelderland.
Een gigantische nalatenschap
Door een wetswijziging kwamen recent honderdduizenden archeologische vondsten bij de provincie terecht. Het depot bevat nu 16.000 dozen waarvan de inhoud jarenlang ongezien bleef. Eind 2025 werd budget vrijgemaakt om alles systematisch uit te pakken, te beschrijven en opnieuw te verpakken. Het Valkhof Museum voert dit meerjarige project uit, dat naar verwachting zes jaar zal duren.
Eerste blik in een enorme schatkamer
De eerste 300 dozen laten zien hoe veelzijdig het Romeinse leven in Gelderland moet zijn geweest. De vondsten komen vooral uit de bodem onder het voormalige Canisius College in Nijmegen-Oost en dateren van 1800 tot 2000 jaar geleden.
Luxe servies uit de Romeinse tijd
Onder de objecten bevinden zich bekers en schalen van hoogwaardig oranjerood aardewerk. De decoraties — zoals dierenmotieven die met mallen in het oppervlak zijn gedrukt — wijzen op een luxe servies dat in de Romeinse tijd geliefd was. De kwaliteit is opvallend: veel stukken zijn nog volledig intact.
Drinkbeker met gezicht
Een andere blikvanger is een beker met een vrolijk gezicht, gevonden in de buurt van een voormalig Romeins legerkamp. Het object heeft decennialang ongezien in een doos gelegen, maar is in uitzonderlijk goede staat en zal waarschijnlijk een plek krijgen in een museumcollectie.
Zeldzaam penisbeeld van bot
Een van de meest opmerkelijke vondsten is een 20 centimeter lang gesneden geslachtsdeel van bot. Vergelijkbare Romeinse voorbeelden zijn doorgaans van steen of metaal; een organisch materiaal zoals bot is uitzonderlijk. Het object past binnen de Romeinse traditie waarin fallusvormen werden gebruikt als symbool voor bescherming en vruchtbaarheid.
Toekomstige ontdekkingen
Met nog 15.700 dozen te gaan, verwachten archeologen dat er de komende jaren nog veel meer bijzondere voorwerpen opduiken. De provincie wil de collectie zorgvuldig documenteren en toegankelijk maken, zodat de geschiedenis van Gelderland beter zichtbaar wordt voor publiek en onderzoekers.
